... còn ấm trời bến vắng lòng ai

Photo CNC

SILEX (3)

Khó có thể biết được do các tiền bối tăm tối hay tắc trách khi truyền đạt sự hiểu biết cho các thế hệ sau.

Cho đến tận bây giờ, ngôn ngữ Việt có rất, rất nhiều những khái niệm cơ bản không được định nghĩa rạch ròi, để rồi, khi có một trình độ nhận thức nhất định, trong một nhóm đồng đẳng, mỗi người diễn đạt một phách cho cùng một khái niệm.(Là nguyên nhân đặc phẩm cãi cố chăng?)

Định nghĩa là sự rút gọn và chính xác hóa quan niệm(là kết quả cuối cùng của những quan sát, thực nghiệm và phân tích khách quan khoa học), thế nên, với những đối tượng nhận biết có khái niệm trừu tượng xã hội tính (vd: Hiến pháp, Tổ quốc...) quan niệm sai sẽ không thể định nghĩa và sự hiểu biết bị lạc vào hầm cụt, không lối thoát cho tư duy.

Sự tối tăm hoặc tắc trách hiện đại thể hiện ngay trong Bộ sách giáo khoa phổ thông hiện thời. Những lỗi về biên soạn, biên tập, sắp xếp chương trình theo tâm sinh lý độ tuổi... dù rất quan trọng, nhưng nếu quyết tâm sửa đổi là không khó, cái khó nhất để sửa cái sai lưu cữu chính là vấn đề định nghĩa các khái niệm. cả cụ thể và trừu tượng, để những người học (thế hệ kế tiếp) nắm chính xác ngay từ những nhận thức đơn giản ban đầu.

Thí dụ: Trong sách Toán 4, các khái niệm cơ bản nhất của toán học như Số tự nhiên, phân số (tử và mẫu số), tỷ số... không hề được định nghĩa. Có thể các soạn giả quan niệm rằng, cứ dùng (áp dụng bằng các bài giảng từ đơn giản đến phức tạp), học sinh sẽ dần vỡ ra trong nhận thức. Nền giáo dục VN đã làm vậy từ rất lâu, và thật nguy hiểm, sự ang áng trong tư duy người Việt thực sự đang hoành hành khi giao thoa với sự phát triển của KHKT thế giới trong thời "thế giới phẳng".

Một ví dụ rất cụ thể nữa về (sự hiểu biết mang máng và hệ quả nhỡn tiền) khái niệm cơ bản: Chữ viết. Nếu nhiều thế hệ người Việt không coi "chữ" là của Thánh hiền, đơn giản chỉ "là những ký âm để diễn tả âm (nói) và truyền đạt nội dung hàm chứa..." ngay từ lúc bắt đầu học chữ, thì chắc chắn sự sáng tạo (nếu có) của người Việt không ít ỏi và vịt ngan như bây giờ !

Chẳng đơn sơ là "HERO OR TRAITOR"

Cùng là động thái bung thông tin không được phép công bố của chính phủ Mỹ, song Julian Assange được tung hô như  người anh hùng cấm cãi khắp dư luận, còn "Người thổi còi"  Edward Snowden, cựu nhân viên của Cơ quan An ninh quốc gia Mỹ (NSA) đã hoàn toàn khác. Dù câu hỏi "E. Snowden là anh hùng hay kẻ phản trắc" được một vài hãng thông tấn phương tây cho xuất hiện trên báo chí nhưng cũng chỉ chứa đựng ý nghĩa của sự giật tit câu viu mà thôi bởi nội dung không hằn bật nên sự tranh cãi để khắc họa chân dung "người thổi còi".

Một khác nữa lộ rõ khi đơn xin tị nạn của Snowden bị chính phủ Ấn Độ, Hà Lan, Na Uy, Ba Lan tẩy chay trong khi không có nhiều lắm các chính phủ sẵn sàng tiếp đón như thời sôi động WikiLeaks.

Một câu hỏi to vật vã: động cơ và mục đích gì khi Edward Snowden đào nhiệm ? Cảnh báo cho thế giới biết rằng họ đang bị NSA theo dõi xít xao và đã thâm nhập để đánh cắp thông tin ở các chính phủ điện tử ?

Khi WikiLeaks công bố tài liệu quân đội Mỹ thảm sát dân thường ở Afghanistan cùng những thông tin trao đổi nội bộ khác của chính quyền Hoa Kỳ thì thông điệp cả thế giới nhận được không  gì khác là còn có nhiều tội ác được che chắn và giấu nhẹm trong bóng tối cần được chiếu sáng và minh bạch hóa bằng tự do truyền thông. Sự việc của người thổi còi đâu có chứa thông điệp này bởi đơn giản, các kiểu "gián" của mọi quốc gia với nhau đã được Tôn Vũ liệt kê từ thời cổ đại.

Chắc tại Julius Caesar từng bảo : "Utilizzando traditore ma disprezzarlo!" nên  Putin trả lời dơn tị nạn của Snowden có câu thòng nhấn nhá này chăng: " nếu anh ấy muốn ở lại Nga thì nên thôi gây phương hại với đối tác Hoa Kỳ của chúng tôi."

Và câu hỏi về "động cơ" thật sự của "Người thổi còi"  vẫn còn đang bỏ ngỏ hay đơn giản chỉ là ...  như thế !